Chi kikojol ri yäkowäch chuqa’ ri tzolin tzij

1. Ri etamab’äl man k’a nutz’ük ta k’amab’ey

Napon jun rutzijol. Niqaj jun etab’äl. Jun modelo nusuj jun tzolin tzij. Pa ri oxi’ k’ulwachinem k’o jun yäkowäch ri nrajo’ jun b’anob’äl.

Ri ajkematz’ib’ taq cholajem yalan ütz nikich’utirisaj re näj re’. Taq rutzijol, taq k’amb’ey chuqa’ pa ruyonil taq sujunïk nikib’än man k’ayew ta ri b’anob’äl. Re’ nitikïr nito’on. Po nitikïr chuqa’ nutz’ük ri na’oj chi jun aninäq tzolin tzij ütz yan cha’oj.

Ri k’amab’ey xa nib’anatäj toq ri etamab’äl niya’ pa ruk’ojlib’al. ¿Jikïl? ¿Pa achike k’ulwachinel k’o? ¿Achike taq ch’ob’onïk ruk’wan ri winäq ri nutz’ët? ¿Achike man k’o ta?

2. Ri tz’etoj más chuwäch xa retamaxik

Ri tz’etoj man b’anöy nuta. Po qitzij nrajo’ k’ijinem. Ri xa nutz’ët ri nujunamaj ri royob’enik, numöl taq tzij akuchi’ man nujäq ta ri k’ulwachinem.

Ruma ri’, pa FlameP jun tz’etoj k’o chi nitikïr nijach pa ri ruq’alajisanem. “Oxi’ mulq’ij xeyuj” man junam ta rik’in “Ri nuk’ulem tajin nusäch tob’anïk”. Ri ruka’n tzij nitikïr qitzij, po ruk’wan yan rejqalem.

Re jaloj re’ man nrajo’ ta nuk’üt jun banon choj tzub’äl. Ri taq tz’etoj e cha’on chuqa’. Xa nutz’ük jun k’ojlib’äl akuchi’ juley chik winaqi’ yetikïr nikitz’ët akuchi’ nik’is ri rutzijoxkil chuqa’ nuchäp ri q’alajisanem.

3. Ri rejqalem nib’anatäj pa ximonem

Jun cha’oj xa jub’a’ man xa xe ta yerutz’ila’ taq tzij. Yerutz’ila’ winaqi’, sujun taq samaj, taq natab’äl chuqa’ taq tikirel k’ulwachinem.

Ri jun chik na’oj nub’ij: Re taq nik’aj xak re’ nikib’än yalan k’ayew ri man k’ayew ta taq cha’oj. Man ronojel ta correo nrajo’ jun na’ojil rub’eyal. Re’ qitzij. FlameP man k’o ta chi nuk’ëx ri juba’ anin pa jun rayib’äl chire ruyon.

Ri nik’atzin ja ri junamil rajil. Jun pa q’ij q’ij cha’oj ri nitikïr nijal nrajo’ jub’a’ k’ojlib’äl. Jun cha’oj ruk’wan naj ramaj taq k’ulwachinem, man junam ta uchuq’a’ o nimaläj man jikomal ta ruch’ob’onik ruk’amonel más näj. Ximonem wawe’ man junamil ta. Nub’ij nuq’alajisaj achike winaqi’ e chupam chuqa’ achike yekik’waj ri taq k’ulwachinem.

4. Achike nub’än FlameP rik’in re’

FlameP man nuk’ëx ta ri kaji’ taq b’inem pa jun kowöl to’onel, xa pa jalajöj taq peraj ri nitikïr yejach.

Tz’etoj numöl taq retal, taq xe’el chuqa’ taq rutz’etoj, akuchi’ man aninäq ta yerujunamaj pa jun na’oj.

Rejqalem nuyäk taq q’alajisanem, taq ch’ob’onïk chuqa’ taq man jikomal ta. K’ïy taq rub’eyal nitz’et yetikïr yek’ase’ junam.

Ximonem nuq’alajisaj ri winaqi’ e chupam, ri taq sujunïk k’o yan, taq ximonem chuqa’ juley chik taq na’oj.

Tzolin tzij nusik’ij ri qitzij cha’oj o b’anob’äl. Ruk’wan samaj pa q’ab’aj, ramaj chuqa’—we tikirel—jun rub’eyal richin nitojtob’ëx chik pa chi rij.

KI nitikïr nito’on pa ronojel xak: yerucholajij, yerïl taq ch’oj, yerusuj taq k’utunik o nusik’ij taq k’ulwachinem. Po man k’o ta chi yeruwäch majun ri taq q’axanem.

5. Ri ch’ob’onïk chuqa’ nitikïr nok pa anim

K’o jun ruka’n k’ayewal. Ri nutaqel nutz’ët, nuq’alajisaj chuqa’ yeruch’ob’ taq ximonem, nitikïr yeruq’ät taq cha’oj. Ri nimaläj ch’ob’onïk k’a ri’ man jun ta ak’unab’äl richin yalan eqan, xa ri jeb’ël ruwäch.

Ruma ri’, FlameP man xa xe ta nrajo’ uxlanem, xa chuqa’ taq ruk’isib’äl. Jun k’ojlib’äl k’o chi nitikïr nuq’alajisaj: tz’aqät yan xsol, rik’in samaj pa q’ab’aj xchá, pa na’oj xoyob’ëx o man tikirel ta nichá.

Jun ütz cha’oj man ronojel ta jikïl. Tz’aqät nitikïr niq’ax chi rij richin juley chik nikich’ob’ ri rub’eyal chuqa’ nikisöl rik’in k’ak’a’ etamab’äl.

6. Ruk’isib’äl: Ri nik’aj k’ojlib’äl jun b’anob’äl

“Chi kikojol ri yäkowäch chuqa’ ri tzolin tzij” man k’o ta chi xa jun jeb’ël tzij. Nuk’utuj jun samajinel k’utunik chi re ronojel ajkematz’ib’ tikojil: ¿Xa nuchuq’a’ij ri jun chik yäkowäch o nito’on richin nuq’alajisaj ri b’ey pa ri tzolin tzij?

Ri rub’eyal FlameP nub’ij:

Nimaläj na’ojRi tz’etoj, q’alajisanem, ri winaqi’ e chupam chuqa’ ri cha’oj yetikïr eximon, po man k’o ta chi man etaman ta yejunamäx.

Rik’in re’ FlameP man jub’a’ ta. Xa nuya’ jun rub’ey ri anin.