26 taq tz’ib’anïk
Ruyakb'al Journal
Man xa xe ta rik'in q'ijul: katok pa ri molaj rik'in taq b'anob'äl, taq k'utunïk, winaqi', taq samaj o taq xiri'il.
Majun nuchajij pa ruyon ri ruk’ojlemal KI. Ruma ri’ ri taqanelil xa nitikïr toq ri winäq tikirel nikitz’ët, nikichojmirisaj chuqa’ nikik’ëx ri taq xe’el tzij, ri taq natab’äl, ri taq rub’eyal cha’oj, ri taq rayib’äl pwäq chuqa’ ri taq rurayib’al q’inoj.
Na’ob’äl samaj chuqa’ Yonil q’atb’älKI man nrajo' ta más ütz taq rub'anikil. Nrajo' jun nimaläj taqanem.KI nrajo' taq k'isb'äl richin ri rusamaj, ruchuq'a' chuqa' ri nub'än: jun tikirel netamäx cholajem ri nuchajij qitzij, choj na'oj, samajelal, k'ïy jalajöj na'oj chuqa' ri ketamab'al winaqi' richin samaj.
Na’ob’äl samaj chuqa’ Yonil q’atb’älAchike ruma rajowaxik jun Bullshitdetektor richin KIRuma ri', ri Bullshitdetektor man xa ta jun ruchuq'a' jun winaq. Jun winaqil chuqa' molajil ruk'amonel samaj richin nisamajïx künstliche Intelligenz.
Na’ob’äl samaj chuqa’ Yonil q’atb’äl¿La Europa nitikïr nuyüq ri uchuq’a’ richin Estados Unidos akuchi’ man nuwachib’ej ta Silicon Valley?Europa man rajowaxik ta nusachij ronojel ri USA. Xa k’atzinel nuyüq ri ximonem chuqa’ nuk’ül jun yonil aj chijun ruwach’ulew uchuq’a’.
Winaqil chuqa’ Na’ojJun silonem, jun producto o jun empresa?FlameP nitikïr nutun jun na’oj, jun tinamït, jun producto chuqa’ junanelanel pa taqanel tzij; po rajowaxik nuk’üt ütz achike nich’o, nich’ob’o chuqa’ ruk’ulun samaj pa junjun b’ey.
Etamab’äl chuqa’ TijonïkRi tz'aqät q'alajinïk man jun sujunïk taRi q'alajinïk xa nok kow toq jun k'atzinel tzij k'a ruk'amon rub'eyal pa ruxe'el, versión, ri man jikïl ta chuqa' na'ojinïk.
Ch’ob’onem chuqa’ Jikib’anemAchike ruma ütz taq k'utunïk nikik'ëx ri ruk'ojlib'al ch'ob'onïkJun ütz k'utunïk yerujaq taq b'ey ri tikirel yenik'öx: q'alaj rub'anikil richin nik'amon b'ey chuqa' jaqäl richin nuk'ät jun aninäq tzolin tzij.
Ch’ob’onem chuqa’ Jikib’anemKuqub'ab'äl k'u'x majun etalRi q'alajilem richin jun molaj man nuk'ëx ta ri ruxaq nik'onïk; xa tikirel nub'än q'alaj ri taq jikib'an tzij, tz'eteb'äl, xajab'äl chuqa' k'ulwachin taq tzij, richin chi ri kuqub'ab'äl k'u'x tikirel k'o ruxe'el.
Na’ob’äl samaj chuqa’ Yonil q’atb’älRi chajinem datos nitikirisan chuwäch ri PromptRi KI nuk’wan chajinem datos nuq’ät chuqa’ nutzijoj ri contexto chuwäch ye’apon ri datos pa jun modelo, pa ruk’exel xa pa rutzij ri modelo nutzuj chajinem.
Ch’ob’onem chuqa’ Jikib’anemQitzij pa runuk'ulem taq samajib'älRi nimaläj k'utunïk man xa ta we qitzij jun rutzolin tzij KI, xa we yechajïx ri taq winaqil k'ulwachinïk akuchi' ri qitzij tikirel nik'oxïk, nisuk'üx chuqa' nïm ruchuq'a' chikiwäch konojel.
Ch’ob’onem chuqa’ Jikib’anemLa ri retamab'al ch'akul tikirel nuk'üt b'ey, rik'in man nuk'ëx ta ri qitzij?Ri runa'oj ch'akul tikirel nujäq taq na'ojinïk achi'el ichinan retalil, po man tikirel ta nuk'ëx qitzij taq retal, ya'oj q'ij o rutzij nik'onel etamanel.
Etamab’äl chuqa’ TijonïkRi KI jun ka'yib'äl, man jun ajtij taRi KI tikirel nuk'üt awach, nuchol rutzijoxkil chuqa' nutojtob'ej ri ana'oj, po jun nuk'un runuk'ulem; rajowaxik ri rub'eyal k'ojlem, ri man jikïl ta etamab'äl chuqa' ri rusamaj winäq pa ruk'ulaxik yek'alajin.
Na’ob’äl samaj chuqa’ Yonil q’atb’älToq nisamäj ri KI, man tz’aqät ta jun chupub’älChuwäch nisamäj, ri KI ri nitikïr nisamäj nrajo’ jun q’alaj samaj, ko’öl taq ya’oj q’ij, ütz taq k’ojlemal richin nijikib’äx chuqa’ q’alaj kiq’eleb’al ri winäq.
Winaqi’ chuqa’ ProyectosJun k’uxajuyu’ richin wa’in man jun aninäq proyecto taRi junanelanel richin nïm q’ijul nrajo’ jun natab’äl chi rij rutikirib’äl, taq ch’ob’onem, taq jaloj chuqa’ ruwachinik rik’in retalil, akuchi’ ri proyecto man ninaläx ta rik’in tz’ib’anïk.
Winaqi’ chuqa’ ProyectosFarmer First: ¿Achike nijäl toq ri winaqi’ man xa ta nikijach wachinäq, xa chuqa’ yech’ob’on?Ri winaqi’ man xa ta e okisab’äl richin samaj, tzijob’äl o ya’oj q’ij; rajowaxik chi ketz’et ri kisamaj, ri kixutuj chuqa’ ri qas kicojol richin yech’ob’on.
K’ojlemal & Ruk’exik rutzil ulew¿Achike rajaw ri jaloj?Chirij ri taq rayib’äl richin ulew, ri ecological regeneration nrajo’ jun q’alaj chuqa’ etaman runuk’ulem richin ajawarem, okisaxïk, q’ijilem, chajinïk chuqa’ rujachik tob’äl.
FlameP tajin nuk’ütMan rajowaxik ta nakuqub’a’ ak’u’x rik’in FlameP. Rajowaxik yatikïr nanik’oj.FlameP rajowaxik nuya’ retalil ri nïm taq rub’ij chi rij contexto, providers, ya’oj q’ij, yakb’äl, k’isib’äl chuqa’ ruwachinik, richin ri winaqi’ yetikïr nikik’öl ri rajowaxik taq b’anob’äl akuchi’ man rajowaxik ta nikisik’ij ronojel ri técnicos taq logs.
Winaqil chuqa’ Na’ojRuma qonojel amaq’el niqatzijoj itzel chrij Milei.Milei xub’än jun jeb’ël nab’ey xak richin rusuk’umaxik ri jikilem. K’a majun etaman ta we xtitz’uk jun najinäq ruq’ij ütz rub’eyal.
Ch’ob’onem chuqa’ Jikib’anemAchike ya’on q’ij chi re nub’ij chi k’o k’exoj?Tikirel nib’ix chi k’o k’exoj toq e q’alaj ri b’anel tzij, ri retab’al ajil, ri ramaj, ri ruwäch q’alajirisab’äl, ri man jikïl ta chuqa’ ri kijachoj to’onïk rik’in achike qas xutz’ük ri k’exoj.
Ch’ob’onem chuqa’ Jikib’anemChi kikojol ri yäkowäch chuqa’ ri tzolin tzijÜtz taq cha’oj yeb’anatäj toq ri tz’etoj, q’alajisanem, ri winaqi’ e chupam chuqa’ ri tzolin tzij ruk’wan pa rub’eyal yek’ase’ ejachon.
Na’ob’äl samaj chuqa’ Yonil q’atb’äl¿La ütz chik jun rutzijol “mit KI erstellt”?Ri retalil KI rajowaxik tuq'alajisaj ri ruwäch chuqa' ruk'atzinel ri okem, ri rusamaj winaq chuqa' ri ya'oj q'ij rik'in k'ulunem samaj; man ronojel mul ta ütz jun chijun etal.
FlameP tajin nuk’ütRi rejqalem man rajowaxik ta nik’is rik’in FlamePFlameP k’o chi nuchäp ruchuq’a’ pa pwaq, po man tiyonäx ta ronojel ri rejqalem pa ri moloj: ri rejqalem k’o chi nikopinäq kik’in ri winaqi’, pa ütz samaj, pa ruwäch ri moloj chwa’q kab’ij, chuqa’ pa taq k’ojlib’äl akuchi’ ri rajil pa k’ayb’äl man junam ta rik’in ri rejqalem kichin ri winaqi’.
Winaqil chuqa’ Na’ojTo’onïk majun ximonem — ¿la qas tikirel?Ri to’onïk xa nuq’i’ ri yonil k’aslemal we ri rayib’äl, ch’ob’onel uchuq’a’, taq ximonem chuqa’ ri chwa’q richin ri achib’ilal yek’oje’ tz’etel chuqa’ yetikïr yejal.
Winaqi’ chuqa’ ProyectosKachib'il samaj rik'in man niq'oy ta ri samaj pa ruk'ulaxikJun kachib'il samaj nok kow toq ri komon rayib'äl, jalajöj samajb'ey, jikïl taq tzij chuqa' taq rub'eyal ch'o'onïk pa junam yek'alajin.