Farmer First: ¿Achike nijäl toq ri winaqi’ man xa ta nikijach wachinäq, xa chuqa’ yech’ob’on?

1. Jun samaj man ja ta FlameP

Corazón de Cacao jun qas samaj ruk’wan winaqi’, k’ojlib’äl, achib’ilal chuqa’ jun natab’äl pa ri tikoj kakaw. ChocoPolitico jun ajwinäq ch’ab’äl, ri nuya’ q’ij chi ke ri k’utunïk chi rij uchuq’a’, pwaqil chuqa’ samajelal. Ri ka’i’ e ruch’akul ri b’ey akuchi’ xel wi FlameP.

Po FlameP man ja ta Corazón de Cacao rik’in software, chuqa’ man ja ta ChocoPolitico rik’in jun login.

FlameP nrajo’ nuk’üm ri taq etamab’äl petenäq pa janila jalajöj taq samaj. Chupan e k’o ajwinaqil taq samaj, taq k’ayij, ajwinäq taq ch’owenïk, etamab’äl, junam samaj, ruchajixik tzijob’äl, banon na’ob’äl chuqa’ ri junelïk tz’etoj chi ri ütz taq rayib’äl yetikïr yesach pa itzel taq runuk’ulem.

Ruma ri’, ri nab’ey samaj nrokisaj Corazón de Cacao achi’el jun k’ojlib’äl richin etamab’äl. Man nub’än ta jun tzijonem richin ruxe’el chuqa’ man nub’än ta rutzijoxik jun tikojil. Jun yonil samaj nitikïr nuk’üt akuchi’ jun k’utunïk noq akuchi’ nïm. Man nitikïr ta nutzijoj ronojel ri FlameP.

2. Chi rij ajya’ol k’a ri’ to’onel

Jun ojer runuk’ulem jalwachinïk nab’ey nuchol ri taq samaj. Jujun winaqi’ yetikon. Jujun chik yeloq’on, yekisamajij, yekito’, yekik’ayij o yech’ob’on. Ri e k’o pa rutikirib’al ri cholaj, k’ïy mul yekik’ül nïm taq k’axk’ol, po man ja ta rije’ qas k’o uchuq’a’ pa kajil, taq rub’eyal o k’utunem.

Ri ajwinäq ruxaq “Farmer First” qas nutzijoj re kikojol. Nuxïm ri man jikïl ta pwaqil rik’in ri majun to’onïk pa ch’ob’onïk chuqa’ ri ko’ol uchuq’a’ richin ch’ab’enïk. [1]

Ri nimaläj k’utunïk man xa ta we jun winäq niqato’ pa ütz rub’eyal. Chuqa’ nuk’utuj we ri winäq qas nokisän ri ruchuq’a’ richin nib’anon.

¿La nitikïr nuto’ nutzijoj ri nab’ey rub’eyal? ¿La nitikïr nusuk’umaj jun k’utunïk? ¿La nitikïr nutz’ët achike rutzijob’al nikokisaj? ¿La nitikïr nub’ij mani’, akuchi’ man nelesäx ta pa ronojel ri k’ojlib’äl? ¿La jun ch’ob’onïk nitikïr nitzeqelb’ëx pa jun chik ramaj?

Ri to’onïk pa ch’ob’onïk man xa ta jun k’utunïk chi ke ri winaqi’. Jun k’utunïk nuk’äm taq tzolin tzij pa jun runuk’ulem ri chik xekijikib’a’ yan. Ri to’onïk nab’ey nitikir: rik’in ri rutzijoxik ri k’ayewal, ri taq b’ey yetikïr yeb’an chuqa’ ri k’utunïk achike qas nib’ix chi ch’akoj.

3. Ri k’ayew ruchi’ ütz taq rayib’äl

Nab’ey, ri niya’ nab’eyal chi ke ri winaqi’ achi’el q’alaj. Pa qas k’aslemal noq k’ayew toq ri ramaj, pwaq, etamab’äl chuqa’ samajelal man junam ta jachon.

Man ronojel ta ch’ob’onïk nitikïr nikib’än konojel pa junam ramaj. Man ronojel ta tz’etoj k’o junam ralal chi rij ronojel etamanel k’utunïk. Jun samaj nrajo’ q’alaj taq ajchajin chuqa’, jujun mul, aninäq taq ch’ob’onïk. Ri to’onïk majun q’alajilem nitikïr jopa’ nuwäx samajelal: konojel xek’utüx, po majun retaman achike xch’ob’on pa ruk’isib’äl.

Ruma ri’, “Farmer First” man ütz ta nisik’ïx achi’el jun loq’olaj tzij. Achike nab’ey, achike nich’ob’on chuqa’ achike nuk’ül ri ruq’axomal, jalajöj taq k’utunïk.

Ri jun chik tz’etoj rajowaxik qas nitojtob’ëx: chi ri yalan to’onïk nitikïr nuyïm taq rub’eyal, nuk’ül taq oyob’enïk ri man yetikïr ta yenuk’ütz, o nusachaj ri ajetamanel samajelal. Qas k’o re k’axk’ol re’. Po ri tzolin tzij man ja ta jun man tz’etel ta ch’ob’onel uchuq’a’. Ri tzolin tzij ja ri chajin taq samaj, taq samajelal ri nitikïr nitzeqelb’ëx chuqa’ q’alaj taq b’ey richin nijotob’äx ri k’ayewal.

4. Ri k’ak’a’ nub’än FlameP rik’in re’

FlameP man ütz ta yerutz’ët ri taq k’ojlib’äl xa achi’el jun wachib’äl. Jun k’ojlib’äl nrajo’ jun ruxe’el, to’onela’, taq samaj, ya’on taq b’anïk, etamab’äl, taq k’ojlemal chuqa’ jun q’alaj q’i’oj.

Chi rij ri etamab’äl richin to’onïk yepe kaji’ taq rajowaxik.

Nab’ey, rajowaxik q’alaj achike samaj ruk’amon jun winäq pa jun k’ojlib’äl. Jun winäq nitikïr nuya’ retamab’al, jun chik nub’än jun ajetamanel nik’oxïk, chuqa’ jun rox nuq’ueq’eleb’ej jun ch’ob’onïk. Re jalajoj taq samaj re’ man ütz ta yesach chrij jun molaj tz’ib’an kib’i’ ri to’onela’.

Ruka’n, jun ch’ob’onïk rajowaxik nuk’ol ri rub’ey. ¿Achike nab’ey k’utunïk k’o? ¿Achike taq tz’etoj xetojtob’ëx? ¿Achike na’oj k’a man jikïl ta? ¿Achike xch’ob’on, chuqa’ achike qas xya’ chi rij?

Rox, ri xutuj nrajo’ jun ruk’ojlib’al. Jun xutuj man ütz ta xa nisach pa jun nïm ch’owenïk. Rajowaxik nitikïr k’o q’alaj achi’el jun jaqäl k’ayewal, jun chik tz’etoj o jun stop.

Rukaj, ri to’onïk rajowaxik k’o ruchi’ chuqa’ qas tzij. We jun ch’ob’onïk man junam ta nib’an, ri runuk’ulem man ütz ta nuk’üt achi’el k’o junam ch’ob’onïk. Rajowaxik nuk’üt akuchi’ nik’is ri pixab’äl chuqa’ nitikir ri samajelal.

Re’ jun chik chi rij ri na’oj “Farmer First”. Ja ri rujalik jun k’utunïk ri jutaqil nich’ob’otäj chi kiwäch ri winaqi’ pa jun ajïk kematz’ib’ nuk’ulem.

5. Ri k’a man jikib’an ta

Estape’ jun q’alaj rutzijoxkil runa’oj taq k’ojlib’äl, re’ k’a man jun ütz to’onïk ta.

FlameP nab’ey rajowaxik nuk’üt pa qas taq k’ulwachinïk we ri taq samaj nik’ulwachitäj, we ri winaqi’ qas yetikïr yekik’oj jun xutuj, chuqa’ we ri yech’ob’on man yekipäl ta ri tz’etel samajelal ruma nikib’ij chi xa tz’ib’anïk.

Chuqa’, ri samajib’äl xa jub’a’ nitikïr nusuk’umaj ri uchuq’a’. Ri pwaq, ch’ab’äl, tijonïk, ramaj chuqa’ k’ojlib’äl pa taq molaj man yesach ta ruma ütz nuk’un jun wachib’äl.

Ruma ri’, FlameP man ütz ta nuk’ayij ri to’onïk achi’el jun tz’aqät rub’anob’al tikojil. Nitikïr yerutzilaj ri taq k’ojlemal: q’alajilem, natab’äl, tzeqelb’enïk chuqa’ taq k’ojlemal. We re’ nuk’ül ütz chuqa’ suk’il taq ch’ob’onïk, rajowaxik nitojtob’ëx pa qas taq k’ulwachinïk.

6. Ruk’isib’äl: Ri etamab’äl noq rub’eyal, man jun b’i’aj ta

“Farmer First” k’atzinel chi re FlameP ruma ri ruxe’el k’utunïk nïm chuwäch ri kakaw.

¿Achike nuya’ etamab’äl? ¿Achike nisamäj? ¿Achike nich’ob’on? ¿Achike nuk’ül ri k’axk’ol? ¿Chuqa’ achike k’a tz’etel toq k’ïy taq to’onïk ye’ok jun q’i’oj?

Corazón de Cacao xujruk’äm chuwäch re taq k’utunïk pa qas taq achib’ilal. ChocoPolitico xuyïk ri ch’ab’äl chi rij uchuq’a’ chuqa’ samajelal. FlameP man ütz ta nub’än rik’in re’ jun molaj ojer taq samaj.

Rajowaxik noq jun k’ak’a’ k’ojlib’äl akuchi’ ri taq etamab’äl man yesach ta chuqa’ ri ütz taq rayib’äl man xa ta rije’ ri yonil chajinïk.

Ruma ri’, ri rub’eyal pa re cholwuj re’ ja re’:

Nab’ey na’ojRi winaqi’ man xa ta e input. Rajowaxik chi ketz’et ri kisamaj, ri kixutuj chuqa’ ri kich’ob’onel uchuq’a’.

We FlameP nutz’aqatisaj re rub’eyal re’, man nijikib’äx ta ruma akuchi’ petenäq wi ri na’oj. Qas xtz’etetäj pa rub’eyal ri qas yesamäj wi ri taq k’ojlib’äl.